• Δευτέρα, 27 Απριλίου 2026

Από τις 27 έως και τις 30 Απριλίου η ενορία των Αγίων Αποστόλων Πεύκης, με οργανωτή τον ρέκτη ιερέα μας π. Ευστράτιο Δελατόλα, Αρχιμανδρίτη, πραγματοποίησε Προσκυνηματικό οδοιπορικό σε ιερές Μονές και Ναούς της Ηπείρου. 1) Το πρώτο μας προσκύνημα έγινε στο Ναό της Αγίας Θεοδώρας Άρτας. Παρότι ο αρχικός Ναός ιδρύθηκε προς τιμή του Αγίου Γεωργίου, σήμερα τιμά την Αγία Θεοδώρα Άρτας, τη βασίλισσα και πολιούχο της, συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν. Ο αρχικός Ναός χτίστηκε τον ενδέκατο αιώνα. Το 1270 η βασίλισσα Θεοδώρα τον ανακαίνισε και μόνασε εκεί, μετά τον θάνατο του συζύγου της Μιχαήλ διοικητού του Δεσποτάτου της Ηπείρου, μέχρι το τέλος της ζωής της. 2) Το δεύτερο προσκύνημά μας έγινε στην Ιερά Μονή Παναγίας Ροβολίστας Άρτας. Η Μονή, αφιερωμένη στη γέννηση της Θεοτόκου, βρίσκεται στην ορεινή περιοχή του νομού της Άρτας, εξ’ ου και το όνομα «Ροβολίστας» από το ρήμα ροβολάω. Είναι κοινοβιακό μοναστήρι με ηγουμένη τη Γερόντισσα Μυροφόρα. 3) Τρίτη επίσκεψη, την πρώτη ημέρα του προσκυνήματος στον Ιερό Ναό Αγίου Κοσμά του Αιτωλού στην Κόνιτσα. Ο Ναός βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και χτίστηκε το 1975. Ο Ναός διαθέτει δυο παρεκκλήσια αφιερωμένα το ένα στον Άγιο Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο και το άλλο στον Άγιο Ιωάννη τον εκ Κόνιτσας. Στο προαύλιο του Ναού υπάρχει ανδριάντας του μακαριστού Μητροπολίτη Σεβαστιανού, κτήτορος του Ιερού Ναού. 4)Την Τρίτη 28-4-2026 το προσκύνημά μας ήταν αφιερωμένο στην Ιερά Μονή Παναγίας Στομίου. Σε μια από τις πιο εντυπωσιακές τοποθεσίες της Ελλάδας μας, στη χαράδρα του ποταμού Αώου, ανάμεσα στις απότομες πλαγιές της Τύμφης και της Τραπεζίτσας, βρίσκεται η Μονή της Παναγίας Στομίου. Η αρχική θέση της Μονής ιδρύθηκε το 1442 μ.Χ. και βρίσκεται στις πλαγιές της Τραπεζίτσας. Στη σημερινή θέση μεταφέρθηκε το 1774 μ.Χ. από τον ηγούμενο Κωνσταντίνο. Το 1943 μ.Χ. ο γερμανικός στρατός κατέστρεψε τη Μονή και διασώθηκε ως εκ θαύματος, μόνο ο Ναός. Η Μονή Στομίου αποτελεί σήμερα ενεργό ανδρικό Μοναστήρι με ηγούμενο τον π. Μάξιμο. Το μοναστήρι πανηγυρίζει στις 8 Σεπτεμβρίου, εορτή της γέννησης της Θεοτόκου, όπου εκατοντάδες προσκυνητές συρρέουν από την Κόνιτσα και την ευρύτερη περιοχή. Η επίσκεψη στη Μονή γίνεται μόνο με πεζοπορία πέντε χιλιομέτρων διάρκειας 2 ωρών από την παραδοσιακή γέφυρα της Κόνιτσας. Συνολικά διανύσαμε 11.400 μ. μετ’ επιστροφής. Είναι επίπονη διαδρομή με απότομες ανηφόρες και κατά τη διάρκεια της πορείας ακούγαμε φυσική μουσική από το αφρώδες κελάρυσμα του ποταμού Αώου. Στην Μονή Στομίου μόνασε τέσσερα χρόνια ο σύγχρονος μεγάλος Άγιος Παΐσιος. Ο μεγαλύτερος λόγος που ανεβήκαμε στη Μονή ήταν να πάρουμε την ευλογία του Αγίου. 5) Η Τετάρτη 29-4-2026 ήταν αφιερωμένη σε προσκυνήματα της πόλης των Ιωαννίνων. Πρώτη επίσκεψη ήταν στο νησάκι της λίμνης Παμβώτιδας, που είναι γνωστό για το πλήθος των ιστορικών ναών και μοναστηριών του. Οι σημαντικότεροι είναι: Ιερά Μονή Αγίου Νικολάου Φιλανθρωπινών (δέκατου τρίτου αιώνα), η Μονή Αγίου Νικολάου, η μονή του προφήτη Ηλία και η ξακουστή Μονή της Ελεούσας. 6) Δεύτερο προσκύνημα στα Γιάννινα στην οικία του Αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου του γνωστού ως «φουστανελάς». Το σπίτι του βρίσκεται στο τέρμα της οδού Παναγιώτη Μαυρογιάννη. Το δωμάτιο που έχει είσοδο επί της οδού έχει μετατραπεί σε Ναό που τιμάται στη μνήμη του Αγίου. Οι Γιαννιώτες συμπατριώτες μου χαρακτηρίζονται από χριστιανικό ήθος και ευσέβεια. Είναι χαρακτηριστικό το ότι οι κάτοικοι που μένουν γύρω από την κατοικία του Αγίου, όταν βγαίνουν από τα σπίτια τους στρέφουν την κεφαλή τους προς εκεί και σταυροκοπιούνται. Η μνήμη του Αγίου γιορτάζεται στις17 Ιανουαρίου. Το σπίτι, η εκκλησία, ο τάφος και τα λείψανα του Αγίου είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την καθημερινότητα όσων ζουν εκεί. Επιτρέψτε μου στο σημείο αυτό να καταθέσω μια προσωπική θεία εμπειρία για την οικία του Αγίου. Την περίοδο του εμφυλίου πολέμου η οικογένειά μου για λόγους πολιτικής δίωξης από τον στρατό του ΕΛΑΣ, έφυγε από το χωριό πολύ βιαστικά και πήγε στα Γιάννενα. Δεν είχε πού να μείνει και μάς προσφέρθηκε η στοργική φιλοξενία και διαμονή στην οικία του Αγίου. Οι γονείς μου, εγώ πέντε ετών, και ο μικρότερος αδελφός μου δυο ετών βρήκαμε προσωρινό καταφύγιο με άλλους τριάντα περίπου ανθρώπους στο ευλογημένο σπίτι του Αγίου. Καταλαβαίνετε τη συγκίνησή μου κατά τη διάρκεια του προσκυνήματος. 7) Στη συνέχεια του προσκυνήματος επισκεφτήκαμε τον νέο περικαλλή Ναό του Αγίου στο κέντρο της πόλης στην πλατεία Πάργης. 8) Αμέσως μετά επισκεφτήκαμε την ιερά Μονή Ντουραχάνης Ιωαννίνων, που είναι αφιερωμένη στη γέννηση της Θεοτόκου. Απέχει έντεκα χιλιόμετρα από το κέντρο των Ιωαννίνων. Είναι χτισμένη δίπλα στη λίμνη Παμβώτιδα και στους πρόποδες του όρους Μιτσικέλι. Η παράδοση αναφέρει πως το μοναστήρι χτίστηκε από έναν Οθωμανό στρατιωτικό, τον Ντουραχάν πασά, εξού και το όνομα της Μονής «Ντουραχάνης». Ο Ντουραχάν πασάς κατεβαίνοντας από το Δρίσκο, ύψωμα του όρους Μιτσικέλι όπου έγινε σφοδρή μάχη κατά την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, με τα στρατεύματά του είδε σε κάποιο σημείο ένα εικονοστάσι και πίστεψε πως ήταν θαύμα. Το βράδυ Βάδισε πάνω στην παγωμένη λίμνη και όταν αργότερα κατάλαβε τον κίνδυνο στον οποίο βρέθηκε, γύρισε πίσω στο σημείο της εικόνας του εικονοστασίου κι έχτισε το μοναστήρι. Σήμερα το μοναστήρι είναι μια ζωντανή κοινοβιακή κοινότητα καλογριών. 9) Τελευταίο προσκύνημα στα Γιάννινα ήταν στον ιερό ναό Αγίου Νικολάου «εις κοπάνους». Το όνομα το πήρε από το κοπάνισμα των ρούχων που έπλεναν οι γυναίκες στη λίμνη. Πότε χτίστηκε ο Ναός δεν είναι γνωστό. Ο Παναγιώτης Αραβαντινός αναφέρει τον Άγιο Νικόλαο «εις κοπάνους» σαν έναν από τους ναούς διασωθέντες από την οθωμανική κατάκτηση. Εντός του Ναού φυλάσσεται η δεξιά χείρα του εν αγίοις πατρός Γρηγορίου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως του Θεολόγου. Στο Ναό ανήκει και το διπλανό νεκροταφείο, ένα από τα τρία της πόλης. 10) Καθ’ οδόν προς την Κόνιτσα το απόγευμα της ίδιας μέρας επισκεφτήκαμε τη Μονή Βελλάς, δυο χιλιόμετρα από το Καλπάκι. Η Μονή ιδρύθηκε τον ενδέκατο αιώνα. Σήμερα η Μονή Βελλάς είναι ενσωματωμένη στη Μητρόπολη Ιωαννίνων. Είναι αφιερωμένη στην κοίμηση της Θεοτόκου και πανηγυρίζει 15 Αυγούστου, 8 Σεπτεμβρίου, 12 Δεκεμβρίου και 25 Ιανουαρίου. Για ένα διάστημα η Μονή από το 1300 έως 1700 μ.Χ. λειτουργούσε σαν σχολή όπου οι νέοι διδάσκονταν εκκλησιαστικά μαθήματα και μαθήματα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων. Το 1817 σχεδόν ερημώθηκε, αφού οι μοναχοί αρνούμενοι να δώσουν τη μεγάλη περιουσία της Μονής στον Αλή πασά, έφυγαν προς την Κέρκυρα. Το 1911 την ανέστησε ξανά ο Μητροπολίτης τότε Βελλάς και Κόνιτσας Σπυρίδων Βλάχος με τη ίδρυση Ιεροδιδασκαλείου. Από εκεί αποφοιτούσαν διδάσκαλοι και ιερείς. Χτίστηκαν μεγάλα κτήρια με αίθουσες διδασκαλίας και οικοτροφείο, όπου έμειναν δωρεάν οι σπουδαστές. Το ιεροδιδασκαλείο λειτούργησε μέχρι το 1989 αποδίδοντας στον Ελληνικό δημόσιο βίο πλήθος διαπρεπών πολιτικών, νομικών, ιερέων, εκπαιδευτικών κι επιστημόνων. Ένας από αυτούς είναι και η ταπεινότητά μου. 11) Την άλλη μέρα 29-4-26 επισκεφτήκαμε δυο ιδιαίτερα ιερούς τόπους, την οικία του Αγίου Παϊσίου και τη μονή Αγίας Βαρβάρας στην πόλη της Κόνιτσας. Σκαρφαλωμένο σε ένα καλντερίμι στο κέντρο της Κόνιτσας βρίσκεται το σπίτι που έζησε από παιδί ο Άγιος. Μόλις μπαίνεις στην φροντισμένη αυλή, νιώθεις μια παράξενη γαλήνη. Ο κατά κόσμο Αρσένιος Εζνεπίδης, Άγιος Παΐσιος, γεννήθηκε στα Φάρασα της Μικράς Ασίας το 1924. Σε ηλικία μόλις δύο ετών ο μικρός Αρσένιος μαζί με την οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Κόνιτσα Ιωαννίνων. Στο σπίτι αυτό έζησε μαζί με τους γονείς του και τα οκτώ αδέλφια του ως τα 18 χρόνια του. Φοίτησε στο πρώτο Δημοτικό Σχολείο της Κόνιτσας και στη συνέχεια έμαθε την τέχνη του μαραγκού. Όταν μπαίνεις στο σπίτι του όλα μοιάζουν σαν ένα σπίτι που δεν έκλεισε ποτέ. Νομίζεις πως θα βγει ο οικοδεσπότης να σε καλωσορίσει. Λες και ο άγιος Παΐσιος είναι ακόμη και σήμερα εκεί! 12) Η ιερά Μονή της Αγίας Βαρβάρας στην Κόνιτσα ήταν το τελευταίο προσκύνημά μας στην μικρή αυτή πόλη. Το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας αποκαλείται από τους ντόπιους το «μπαλκόνι» της Κόνιτσας. Η θέα πράγματι είναι πανοραμική καθώς βλέπεις όλη την περιοχή της Κόνιτσας. Ο επισκέπτης κάνει μια διαδρομή χιλίων πεντακοσίων μέτρων περίπου, αρκετά δύσκολη, για να φτάσει στο εκκλησάκι. Ακριβώς αυτή τη διαδρομή έκανε και ο Άγιος Παΐσιος και προσερχότανε στο ναΐσκο αυτόν όπου κι εδώ για δεύτερη φορά παρουσιάστηκε η Παναγία και τον έλουσε στο άγιο φως για δεύτερη φορά. 13) Την Πέμπτη 30 Απριλίου, πριν αναχωρήσουμε για την Πεύκη, πραγματοποιήσαμε το τελευταίο μας προσκύνημα στην ιερά Μονή Παναγίας Μολυβδοσκέπαστης, ένα Βυζαντινό μοναστήρι που βρίσκεται δίπλα στα Ελληνοαλβανικά σύνορα, είκοσι χιλιόμετρα από την Κόνιτσα. Το προσωνύμιο «Μολυβδοσκέπαστη» οφείλεται στο γεγονός ότι η στέγη του καθολικού της ήταν σκεπασμένη με φύλλα μόλυβδου. Επί τουρκοκρατίας οι Οθωμανοί αφαίρεσαν το μολύβι και κατασκεύασαν σφαίρες. Η Μονή είναι χτισμένη κοντά στο σημείο που ενώνεται ο ποταμός Αώος με τον ποταμό Σαραντάπορο, όπως νωρίτερα ο Αώος είχε ενωθεί με τον ποταμό Βοϊδομάτη, σε απόσταση τριακοσίων μέτρων από τα Ελληνοαλβανικά σύνορα. Αφού τελέσαμε παράκληση στην Αγία Θεοτόκο Παναγία μας, πήραμε το δρόμο της επιστροφής γεμάτοι γαλήνη και πνευματική πληρότητα. Επιστρέψαμε μέσω Μετσόβου όπου και γευματίσαμε. Δυστυχώς οι κακές καιρικές συνθήκες δεν μάς επίτρεψαν να προσκυνήσουμε και τον ιερό Ναό της Αγίας Παρασκευής Μετσόβου. Τολμώ να πω πως από τα εκατοντάδες προσκυνήματα της ενορίας μας αυτό το τελευταίο ήταν το πιο κατανυκτικό, το πιο ιερό, το πιο μεστό πνευματικότητας και ιερότητας. Μακάρι ο Κύριος να μάς αξιώσει να ζήσουμε κι άλλες τέτοιες στιγμές ανάτασης και προσευχής. Θα ήταν άδικο αν δεν οφείλουμε μεγάλες ευχαριστίες στον π. Ευστράτιο για τον άρτιο σχεδιασμό και εκτέλεση του προσκυνήματος. Δημήτριος Φαραστέλης, ταπεινός προσκυνητής